O Heer
dag 2: 18 december
O Adonai
O Adonai
et Dux domus Israel,
qui Moysi in igne flammae rubi
apparuisti,
et ei in Sina legem dedisti:
veni ad redimendum nos
in bracchio extento.
O Adonai,
Heer van het huis van Israël –
die aan Mozes verscheen in de
brandende doornstruik,
hem op de Sinaï de wet gegeven hebt:
kom en bevrijd ons
met uw sterke arm!
Exodus 6:2; 6:6; 3:2
Brandende doornstruik
2 God zei tegen Mozes: ‘Ik ben de HEER.
6 Daarom moet je dit tegen hen zeggen: “Ik ben de HEER. Ik zal de last die de Egyptenaren jullie opleggen van je afnemen, Ik zal jullie uit je slavenbestaan bevrijden. Ik zal jullie verlossen met opgeheven arm en de Egyptenaren zwaar straffen.
2 Daar verscheen de engel van de HEER aan hem in een vuur dat uit een doornstruik opvlamde. Mozes zag dat de struik in brand stond en toch niet door het vuur werd verteerd.
Exodus 19:1-9
Wetgeving op de Sinaï (19-20)
In de derde maand, op precies dezelfde dag dat ze uit Egypte waren weggetrokken, kwamen de Israëlieten in de Sinaiwoestijn. Ze waren vanuit Refidim verder getrokken en in de Sinaiwoestijn gekomen. Daar sloegen de Israëlieten hun kamp op, vlak bij de berg. Mozes ging de berg op, naar God. De HEER riep hem vanaf de berg toe: ‘Zeg tegen het volk van Jakob, laat de kinderen van Israël weten: “Jullie hebben gezien hoe Ik ben opgetreden tegen Egypte, en hoe Ik je op adelaarsvleugels gedragen heb en je hier bij mij heb gebracht. Als je mijn woorden ter harte neemt en je aan het verbond met Mij houdt, zul je een kostbaar bezit voor Mij zijn, kostbaarder dan alle andere volken – want de hele aarde behoort Mij toe. Een koninkrijk van priesters zul je zijn, een heilig volk.” Breng deze woorden aan de Israëlieten over.’ Mozes ging terug, riep de oudsten van het volk bijeen en deelde hun alles mee wat de HEER hem had opgedragen. En het hele volk antwoordde als uit één mond: ‘We zullen alles doen wat de HEER heeft gezegd.’ Mozes bracht het antwoord van het volk aan de HEER over, waarop de HEER tegen hem zei: ‘Ik kom naar je toe in een donkere wolk, dan kan iedereen het horen wanneer Ik met je spreek en zullen ze voor altijd vertrouwen in je hebben.’
Een bijzondere move in de O-antifonen! De uittocht uit Egypte is voor Israël, en later
voor de kerk, het grote symbool voor hoe God werkt. Hij bevrijdt zijn volk uit de greep
van het kwaad, met zijn ‘sterke arm, en zijn uitgestrekte rechterhand’. Maar deze
antifoon kiest voor het moment vóór en het moment ná die uittocht: de verschijning van
God in de brandende doornstruik, en de wetgeving op de berg Sinaï. Waarom?
De brandende doornstruik is in de adventstijd minder verrassend dan je misschien
denkt. In de middeleeuwen werd de struik namelijk gezien als een symbool voor Maria:
zoals het vuur de struik niet verbrandde, zo tastte de zwangerschap Maria’s
maagdelijkheid niet aan. Vierde-eeuwse kerkvaders als Gregorios van Nyssa en Efrem
de Syriër leggen die link.
Maar het gaat uiteraard dieper. Hoe bevrijdt God ons met zijn uitgestrekte rechterarm?
Door aan ons te verschijnen in ervaringen van zijn heiligheid. Dat kan elke ervaring zijn
die je mystiek ontzag inboezemt: van de geboorte van een kind tot het zien van de
Melkweg. Én door ons de weg naar de vrijheid te wijzen met tien goede
richtingaanwijzers langs de afgronden van zonde en dood.
Op de eerste zondag van advent bood het Liturgisch Leesrooster dit jaar Romeinen 13
als brievenlezing: ‘Wees elkaar niets schuldig, behalve liefde. Want wie de ander
liefheeft, heeft de wet vervuld.’
Jullie weten allemaal donders goed in wat voor tijd we leven, zegt Paulus tegen de
christenen in Rome. Kijk om je heen en word wakker: de redding is dichterbij dan toen
we tot geloof kwamen. ‘De nacht loopt ten einde, de dag nadert al.’ Het adventsbesef is
wederkomstbesef geworden.
Of wij vandaag tot datzelfde besef komen als we het journaal kijken, weet ik niet. Onze
samenleving oogt duister, boos en verdwaald, en in Den Haag spelen ze spelletjes.
Paulus roept op: ‘Laten we ons ontdoen van de praktijken van de duisternis en ons
omgorden met de wapens van het licht.’ Besef: als je naar Paulus luistert, behoor je tot
een kleine minderheid. Maar dat waren de christenen in Rome ook.
Vraag
Wanneer heb jij Gods heiligheid ervaren? En wat heeft dat je geleerd over Hem?
De overdenkingen van deze pelgrimage zijn geschreven door Catharinus van den Berg
De bijbelteksten zijn afkomstig uit de NBV21.
© 2025 Pelgrims onderweg