Pelgrims onderweg naar het Lam van God
Dag 4
De ridders en de moed
Het retabel van Het Lam Gods is een kunstwerk dat is gemaakt op een scharnierpunt in de tijd. Aan de ene kan leunde het op de middeleeuwen, qua iconografie en symbolen, en door de gotische stijl van portretten en architectuur. Aan de andere kant was het een begin van iets nieuws: Van Eyck vervolmaakte het gebruik van de olieverf, en wist realisme te bewerkstelligen door laag voor laag te spelen met transparantie en licht.
Ooit stond het retabel opgesteld in de Vijdkapel, en viel het daglicht vanaf de zijkant door een hoog venster op de panelen. Van Eyck versterkte dit lichteffect door hier de schaduwen op aan te passen, evenals de glanzingen van knopen, kronen en harnassen. In de broche van de voorste zanger in het koor is de weerkaatsing van het complete kapelvenster zichtbaar.
Psalm 127
Een pelgrimslied van Salomo
1 Als de HEER het huis niet bouwt,
vergeefs zwoegen de bouwers;
Als de HEER de stad niet bewaakt,
vergeefs doet de wachter zijn ronde.
2 Vergeefs is het
dat je vroeg opstaat,
Je laat te ruste legt,
Je aftobt voor wat brood –
Hij geeft het zijn lieveling in de slaap.
De ridders en de moed
Drie jonge, gelauwerde ruiters voeren de Ridders van Christus aan, vorsten en vechters die een rol hebben gespeeld in de verdediging van het geloof. Ze dragen banieren van ridderordes, die doen denken aan de milities die werden opgericht om pelgrims te beschermen op weg naar het Heilige Land.
Maar de Heilige Oorlog was in die eeuwen meer dan verdedigen. De pauselijke opdracht om Jeruzalem te bevrijden werd in grote getalen beantwoord door vele generaties ridders en soldaten. Ook Filips de Goede, de vorst van de Van Eycks, had plannen voor een Kruistocht. Het zou er niet meer van komen.
Wie zijn hier afgebeeld? Vele namen gaan de ronde, van bijbelse figuren als Jozua en David, tot middeleeuwse prominenten zoals Karel de Grote en Godfried van Bouillon. Hun dapperheid en moed doet hen het Lam van God mogen aanschouwen.
Efeziërs 6:10-13
10 Ten slotte, zoek uw kracht in de Heer, en in de kracht van zijn macht.
11 Trek de wapenrusting van God aan om stand te kunnen houden tegen de listen van de duivel.
12 Onze strijd is niet gericht tegen mensen maar tegen hemelse vorsten,
de heersers en de machthebbers van de duisternis, tegen de kwade geesten in de hemelsferen.
13 Neem daarom de wapens van God op om weerstand te kunnen bieden op de dag van het kwaad,
en goed voorbereid stand te kunnen houden.
Overdenking
Jezus zei in zijn Bergrede, in Matteüs 5:9: Gelukkig de vredestichters, want zij zullen kinderen van God genoemd worden.
Wie de geestelijke strijd voert, en vrede probeert te stichten, heeft Gods wapenrusting tot zijn beschikking. De riem van de waarheid, het pantser van de rechtvaardigheid, de schoenen van de vrede, het schild van het geloof, de helm van je redding en het zwaard van de Geest.
Ben jij een dappere gelovige? Kun jij ergens vrede stichten in je omgeving? Heb jij Gods wapenrusting binnen handbereik?
Gebed
Heer, geef mij de moed om een vredestichter te zijn. Wilt u mij kleden met waarheid, rechtvaardigheid, vrede, geloof, redding en de Geest?