Wie deze zomer naar een van de Europese landen op vakantie gaat, zal ze ontegenzeggelijk tegenkomen in kapellen, kerken en kathedralen: de heiligen. De ene keer is het een beroemde geestelijke, de andere keer is het een lokale bisschop of monnik die naam heeft gemaakt door zijn geloofsdaden. Hun woonplaats of graf werden veelal pelgrimsoorden, die tot aan de dag van vandaag gelovigen trekken. In de aankomende zomerweken reizen we langs pelgrims van toen: zes heiligen die een sleutelrol speelden in de totstandkoming van het Europese christendom. Deze week: Jakobus de Meerdere.
In het eerste hoofdstuk van het Marcus-evangelie lezen we over de roeping van de eerste apostelen aan het Meer van Galilea. Zo staat er geschreven:
‘Iets verderop zag Hij Jakobus, de zoon van Zebedeüs, en zijn broer Johannes, die in hun boot bezig waren met het herstellen van de netten, en direct riep Hij hen. Ze lieten hun vader Zebedeüs met de dagloners achter in de boot en volgden Hem.’
Sint-Jakobus de Meerdere (overleden ca. 42 n.Chr.) was een visser uit Galilea die uitgroeide tot een van de meest iconische heiligen van het westerse christendom. Samen met zijn broer Johannes werd hij door Jezus geroepen om Hem na te volgen, waarbij de broers vanwege hun onstuimige karakter de bijnaam ‘Donderzonen’ kregen. Samen met Petrus vormden zij de intieme kern van de apostelen, die onder andere getuige waren van de Transfiguratie en Jezus vergezelden in de tuin van Getsemane. Omstreeks het jaar 42 werd Jakobus in opdracht van koning Herodes Agrippa in Jeruzalem met het zwaard onthoofd, waarmee hij de eerste apostel was die de marteldood stierf.
Volgens oude overleveringen zou Jakobus voorafgaand aan zijn dood het evangelie in Spanje hebben gepredikt. Na zijn onthoofding legden zijn volgelingen zijn lichaam in een boot, die door een wonder aanspoelde aan de kust van Galicië, waar hij werd begraven. Zijn herontdekte graf groeide vanaf de negende eeuw uit tot een van de belangrijkste pelgrimsoorden ter wereld. In de iconografie wordt Jakobus vaak afgebeeld als pelgrim met een wandelstaf en de karakteristieke sint-jakobsschelp, of in Spanje als de strijdende ridder Matamoros. Zijn feestdag wordt gevierd op 25 juli.
Jakobus vandaag de dag

- Zaragoza (Spanje, Aragón) — Aan de oever van de rivier de Ebro staat de imposante basiliek Nuestra Señora del Pilar. Volgens de legende verscheen Maria hier op een zuil van jaspis aan Jakobus toen hij in Spanje predikte, wat dit tot een van de oudste Maria-heiligdommen ter wereld maakt.
- Santiago de Compostela (Spanje, Galicië) — Dit is de ultieme eindbestemming van de beroemde pelgrimsroute, de Camino de Santiago. Onder de monumentale kathedraal bevindt zich in de crypte het graf waar de beenderen van de apostel Jacobus rusten.
- Haarlem (Nederland, Noord-Holland) — Ook in Nederland leeft zijn pelgrimsgeschiedenis voort. De Grote of St.-Bavokerk in Haarlem bezit van oudsher een reliek (een armbot) van Sint-Jakobus, wat de stad in de middeleeuwen tot een belangrijk start- en verzamelpunt maakte voor Nederlandse pelgrims op weg naar het zuiden.
Spot de heilige: doe mee met onze zomerchallenge!
Kom jij deze zomer tijdens je vakantie een beroemde of lokale heilige tegen? Laat het ons weten via een bericht op Substack , Instagram of een e-mail naar inspiratie@pelgrimsonderweg.nl. Zo bouw je mee aan een digitale heiligenkaart (zie hieronder). Wie weet zie je jouw ontdekking binnenkort terug op onze socials!
Daarnaast kan je @pelgrimsonderweg taggen op Instagram als je een foto van een heilige plaatst op je eigen verhaal of als bericht op je pagina.

Klik op de afbeelding om naar de heiligenkaart te gaan op onze website