Waar is mijn broer (en zus)?

Of je nou gelovig bent of niet: de vraag hoe we moeten leven is misschien wel relevanter dan ooit. Voor dominee Marien Kollenstaart is het antwoord glashelder: zoals Jezus. In zijn boek met deze gelijknamige titel gaat Marien op zoek naar antwoorden op vragen van deze tijd. Na het in het vorige artikel gehad te hebben over de vraag of de meeste mensen deugen, neemt hij ons dit keer mee naar de vraag van het consumentisme: hoe verhouden we ons tot de mensen die onze spullen en ons eten maken?

God vroeg aan Kaïn na diens moord op Abel: ‘Waar is Abel, je broer?’ (Genesis 4:9) Zijn de kinderen in de sweatshops in Bangladesh of in de kobaltmijnen van Congo niet net zo goed mijn broers en zussen? Zou het bloed van de 1200 omgekomen arbeiders, die in het Rana Plaza voor 20 cent per uur onze kleding naaiden, niet net zo hard schreeuwen tot God als het bloed van Abel (Genesis 4:10)? Zou God de klachten van koffie- en cacaoboeren die geen leefbaar loon ontvangen, niet net zo scherp horen als de onderdrukte maaiers in de tijd van Jakobus (Jakobus 5:4)?

Jezus huilt

Nergens staat in de Bijbel dat Jezus lacht. Het huilen van Jezus wordt wél vermeld, twee keer zelfs: bij het graf van Zijn beste vriend Lazarus (Johannes 11:35) en om het lot van Jeruzalem (Lucas 19:41). Het kwaad in de vorm van dood en afwijzing maakte Hem tot tranen toe bewogen. Ook de leerlingen zullen verdrietig zijn, kondigt Jezus aan. Je boft dan zelfs:

‘Gelukkig de treurenden, want zij zullen getroost worden.’ (Matteüs 5:4)

Als je op Jezus gaat lijken, voel je af en toe de tranen opborrelen. Niet dat je opeens een sentimenteel mens wordt of in somber zwart gekleed door het leven moet gaan. Nee, je gaat balen van de dingen die God verdriet doen. Je hart gaat breken door datgene waar God door verscheurd wordt. Hoe dat praktisch kan uitwerken, heb ik ervaren in mijn koopgedrag. In mijn studententijd vond ik het heerlijk om nog even de stad in te gaan na een tentamen. Om mezelf te trakteren op een leuke nieuwe outfit – ja, zelfs een man kan emo-shoppen. Ik maakte er een sport van om de mooiste aanbieding te scoren. Maar toen ik me ging verdiepen in de erbarmelijke omstandigheden waarin onze kleding gemaakt wordt, ging de lol er langzaam voor me af. Hoe kon ik blij zijn met iets waar kinderen aan gewerkt hebben? Hoe kon ik verlangen naar spullen waar aan de andere kant van de wereld slaven voor uitgebuit worden? Hoe kon ik doorgaan met mijn shopgedrag als daardoor Gods mooie schepping beschadigd wordt? Langzaam maar zeker gingen mijn ogen open voor het enorme onrecht dat miljoenen mensen in lagelonenlanden lijden voor ons consumentisme. Nog los van de enorme impact die mijn koopgedrag heeft op het milieu. 

Waar is mijn broer

Laten we nog even terugkomen bij de kinderen in de sweatshops, waarmee ik begon. Nu ken ik al hun namen en gezichten niet. Maar wellicht eenmaal in de hemel wel. Als ik ze dan recht in de ogen wil aankijken, en bovenal hun Schepper, dan zal ik daar een prijs voor moeten betalen. Letterlijk. 

Het voordeel is dat ik er een nieuwe sport voor in de plaats heb gekregen. Ik koop nog steeds het liefst mijn kleren in de aanbieding – ik blijf een Hollander. Maar de aankoop moet nu ook zo fair trade en milieuvriendelijk mogelijk zijn. Een sport die wat meer inspanning vergt. Maar als je dan iets leuks én goeds gescoord hebt, smaakt de ‘overwinning’ nog beter. 

Door bewuster te kiezen wat we kopen, laten we zien dat de mensen die onze spullen maken er echt toe doen. Het veranderen van onze gewoontes is een kans om meer vanuit medemenselijkheid en rechtvaardigheid te handelen in de praktijk van alledag. Durf jij bij je volgende aankoop de uitdaging aan om niet alleen naar de prijs, maar ook naar de herkomst te kijken? 

Meld je aan en ontvang elke woensdag een nieuw verhaal

vul hieronder je e-mailadres in om op de hoogte te geworden gehouden door middel van onze nieuwsbrief...