Willibrord: de vlam van het geloof aanwakkeren

Wie deze zomer naar een van de Europese landen op vakantie gaat, zal ze ontegenzeggelijk tegenkomen in kapellen, kerken en kathedralen: de heiligen. De ene keer is het een beroemde geestelijke, de andere keer is het een lokale bisschop of monnik die naam heeft gemaakt door zijn geloofsdaden. Hun woonplaats of graf werden veelal pelgrimsoorden, die tot aan de dag van vandaag gelovigen trekken. In de aankomende zomerweken reizen we langs pelgrims van toen: zes heiligen die een sleutelrol speelden in de totstandkoming van het Europese christendom. Deze week: Willibrord.

Rond 796 schreef Alcuin de Vita Willibrordi, waar hij de ontmoeting van de Frankische hofmeier Pepijn met Willibrord beschrijft. Hierin lezen we:

‘Hij [Pepijn] ontving hem met de grootste eer en heeft hem, gesteund door het bevel van zijn macht, op weg gestuurd om het evangelie te preken, speciaal in de noordelijkste streken van zijn gebied, waar door het gebrek aan leraren of de hardnekkigheid van de bewoners de vlam van het geloof erg laag brandde.’

Willibrord (658-739) was een Angelsaksische missionaris die geldt als de apostel van de Friezen en de grondlegger van het christendom in de Lage Landen. Hij werd rond 658 geboren in Northumbrië, Engeland, en kreeg zijn opleiding in het klooster van Ripon. Op jonge leeftijd vertrok hij naar Ierland, waar hij twaalf jaar doorbracht in het klooster van Rathmelsigi en zich verdiepte in de monastieke traditie en missiewerk.

In 690 stak Willibrord met een groep gezellen over naar het vasteland om de nog heidense Friezen te bekeren. Hij vestigde zich in Utrecht, dat destijds op de grens lag tussen het Frankische Rijk en Friesland. Met steun van de Frankische hofmeier Pepijn van Herstal kreeg zijn missie politieke bescherming en armslag. In 695 reisde hij naar Rome, waar paus Sergius I hem tot aartsbisschop van de Friezen wijdde, met Utrecht als zetel.

Willibrord stichtte tal van kerken en kloosters, waaronder de abdij van Echternach in het huidige Luxemburg, die zijn belangrijkste stichting werd en waar hij ook werd begraven. Zijn missiewerk strekte zich uit tot Denemarken en het Deense koningshof, al bleef het resultaat daar beperkt. In Friesland wisselde zijn succes met tegenslagen, mede door politieke spanningen tussen Franken en Friezen.

Hij werkte nauw samen met andere missionarissen, waaronder later ook Bonifatius, die zijn werk voortzette. Willibrord overleed op 7 november 739 in Echternach, hoogbejaard voor zijn tijd. Hij werd al snel als heilige vereerd en wordt nog altijd herdacht, onder meer tijdens de jaarlijkse springprocessie in Echternach.

Willibrord vandaag de dag

1. Ripon (Engeland, Yorkshire) — In het Benedictijnse klooster van Ripon kreeg Willibrord zijn eerste opleiding voordat hij naar Ierland en later naar het continent vertrok. Het klooster is verwenen, maar een levensgroot beeld in de kathedraal herinnert nog aan zijn verblijf.

2. Utrecht (Nederland) — Op het Janskerkhof staat sinds 1947 het ruiterstandbeeld van Willibrord. Hij was de eerste bisschop van de stad, en liet er een kerk bouwen op de plek waar later de St. Maartenskathedraal zou verrijzen.

3. Echternach (Luxemburg) — Zijn graf ligt in de crypte van de basiliek, gebouwd op de plek van de abdij die hij zelf stichtte. Elk jaar op dinsdag na Pinksteren vindt hier de eeuwenoude springprocessie plaats: pelgrims dansen letterlijk door de straten, ter ere van hem.

Spot de heilige: doe mee met onze zomerchallenge!

Kom jij deze zomer tijdens je vakantie een beroemde of lokale heilige tegen? Laat het ons weten via een bericht op Substack, Instagram of een e-mail naar inspiratie@pelgrimsonderweg.nl. Wie weet zie je jouw ontdekking binnenkort wel terug op onze socials!

Ook kan je @pelgrimsonderweg taggen op Instagram als je een foto van een heilige plaatst op je eigen verhaal of als bericht op je pagina. Wij kunnen deze dan delen.

Ruiterstandbeeld Sint Willibrordus - Wikipedia

Standbeeld van Willibrord in Utrecht.

Ontdek nog veel meer pelgrims van toen

vul hieronder je e-mailadres in en ontvang in de zomer elke week een verhaal over een heilige uit de Europese geschiedenis...