Soms is er niet veel nodig om de essentie van een eeuwenoud verhaal te raken. In de Oude Kerk van Delft staan momenteel veertien verstilde beelden van ontwerper Floris Hovers: een kruisweg die teruggebracht is tot zijn meest pure vorm. In de Stille Week start onze nieuwe seizoenspelgrimage en trekken we langs deze veertien staties, op weg naar het mysterie van Pasen.
Wie een historische kerk binnenstapt, komt ze vroeg of laat tegen. Veertien afbeeldingen langs de muren, meestal schilderijen of reliëfs, genummerd met Romeinse cijfers. Soms vallen ze direct op, met grote schilderijen of rijk gedetailleerde reliëfs. Soms loop je eraan voorbij zonder ze op te merken. Het zijn kruiswegstaties, en ze vertellen allemaal hetzelfde verhaal: de laatste uren van Jezus, van zijn veroordeling tot zijn graflegging.
De kruisweg als devotievorm heeft oude wortels. Pelgrims die in de Middeleeuwen naar Jeruzalem reisden, liepen daar de Via Dolorosa, de route die Jezus volgens de overlevering aflegde op weg naar zijn kruisiging. Terug in Europa wilden ze die ervaring vasthouden. In de veertiende en vijftiende eeuw ontstonden daarom in kerken en kloosters nagebouwde kruiswegen, zodat gelovigen die route ook thuis konden lopen. De franciscanen, die in Jeruzalem de heilige plaatsen bewaakten, speelden een grote rol bij het verspreiden van deze traditie.
Het aantal staties stond in het begin niet vast. Sommige kruiswegen telden er zeven, andere elf of zelfs dertig. Pas in de achttiende eeuw legde paus Clemens XII het aantal definitief vast op veertien. Overigens staan niet alle staties met zoveel woorden in de evangeliën. De drie keer dat Jezus valt, de ontmoeting met Veronica, de ontmoeting met zijn moeder: dat zijn tradities die in de loop der eeuwen zijn meegegroeid met het verhaal, gevoed door volksdevotie en monastieke verbeelding.
De meditatieve kruisweg is dus geen strikt bijbels verslag. Het is een route die door eeuwen van gebed en meeleven is gevormd. Mensen hebben er hun eigen ervaringen aan toegevoegd. Het gaat over verdriet, machteloosheid, troost en moed. De staties werden een spiegel. Een spiegel waarin je de lijdende Christus ziet. En een spiegel voor het lijden van ieder mens.
In de periode voor Pasen, de lijdenstijd of Veertigdagentijd, krijgt de kruisweg bijzondere betekenis. Het is de tijd van het kerkelijk jaar waarin gelovigen stilstaan bij kwetsbaarheid en sterfelijkheid, voordat het licht van de Paasochtend over alles heen valt. Juist in die weken worden kruiswegen in kerken over de hele wereld gelopen, vaak op vrijdag, vaak in stilte.
In de Oude Kerk van Delft is nu een kruisweg te zien die er anders uitziet dan je zou verwachten. Ontwerper Floris Hovers, bekend van zijn strakke houten speelgoed en sculpturen, maakte veertien staties van hout en bladgoud. Zijn figuren zijn teruggebracht tot basisvormen: blokken, driehoeken, vlakken. Toch herken je direct ieder moment. De last van het zware kruis op de schouders van Jezus. Maria, die toekijkt. Simon van Cyrene die het kruis overneemt.
Dat is de kracht van deze staties. Door alles weg te laten wat overbodig is, ontstaat er ruimte. Ruimte om zelf te kijken. Ruimte om het verhaal op je eigen manier binnen te laten komen.
Hovers zelf zegt over zijn werk dat hij het verhaal wilde terugbrengen tot waar het om draait. De figuren zijn bewust eenvoudig gehouden, maar het bladgoud voegt iets toe wat je niet meteen kunt benoemen.
De kruisweg van Floris Hovers is te zien in de Oude Kerk van Delft tijdens de tentoonstelling ‘Van Passie tot Verbeelding’, van 18 februari tot en met 9 mei 2026. Bij de sculpturen ligt een boekje met korte toelichtingen, en er is een audiomeditatie beschikbaar. In deze editie van Pelgrims Onderweg publiceren we bij iedere statie een meditatie, geschreven voor de lijdenstijd.
Loop mee met een verhaal dat al tweeduizend jaar wordt verteld. En kijk wat het met je doet.
Vanaf 27 maart maken we met Pelgrims Onderweg een reis langs de veertien kruiswegstaties. Team Oude en Nieuwe Kerk Delft leidt ons in korte overdenkingen langs de veertien kruiswegstaties van Floris en neemt ons mee op een digitale pelgrimage. Zo gaan we samen op weg naar Pasen en staan we stil bij het lijden van Christus.
Reis je mee? Meld je hier aan.